Alles wat u moet weten over acnelittekens en hun behandelingen

Inleiding tot acnelittekens

Acnelittekens zijn blijvende littekens die op de huid ontstaan als gevolg van perioden met acne, vooral wanneer deze ernstig is of onvoldoende wordt behandeld. Ze zijn het gevolg van het natuurlijke genezingsproces van het lichaam, dat probeert de schade te herstellen die is veroorzaakt door de ontsteking van de haarzakjes met talgklier, die ofwel een teveel aan weefsel kan produceren (waardoor hypertrofische littekens of keloïden ontstaan), ofwel te weinig (waardoor atrofische littekens ontstaan).

Littekens kunnen aanzienlijk ongemak veroorzaken, wat een invloed heeft op het zelfbeeld en de levenskwaliteit. Effectieve dermatologische behandelingen zijn beschikbaar om hoe de littekens eruit zien te verbeteren en zo de psychosociale impact te verminderen. Ze kunnen de dikte en de pigmentatie verminderen, het volumeverlies van de huid opvullen of de textuur van de opperhuid herstellen, waardoor de psychosociale impact van deze littekens wordt verminderd. De aanpak van de behandeling varieert naargelang de soort en de ernst van de littekens, en vereist vaak een combinatie van methoden voor de beste resultaten.

Oorzaken van acnelittekens¹ ²

Acnelittekens zijn het gevolg van verschillende onderling samenhangende factoren die de structuur en werking van de haar- en talgkliereenheden in de huid beïnvloeden. Dit zijn de belangrijkste mechanismen die hierbij een rol spelen:

Vorming van acneletsels

Ontstaan van acne komt door: 

• Een verhoogde talgproductie en een verandering in de kwaliteit van de talg, die stroperiger wordt.
• Hyperkeratinisatie van de haar- en talgkliereenheden, waardoor de poriën van de huid verstopt raken.
• Een verhoogde activiteit van androgene hormonen.
• De verspreiding van de bacterie Cutibacterium acnes die leidt tot een ontstekingsreactie.

Hoe dieper en inflammatoir de letsels zijn met het ontstaan van knobbeltjes, cysten of zelfs abcessen, hoe groter het risico op littekens.
 

Wondgenezingsproces

• Ontsteking is een normaal immuunproces dat het herstel van het letsel voorbereidt door een reeks cellulaire en moleculaire processen in gang te zetten. Deze fase kan worden verergerd door factoren zoals blootstelling aan de zon en de letsels aanraken.
• Vorming van granulatieweefsel: nadat de ontstekingsreactie op gang is gekomen, wordt het beschadigde weefsel hersteld en ontstaan er nieuwe bloedvaatjes. Deze fase omvat de migratie en proliferatie van fibroblasten, cellen in de lederhuid die collageen aanmaken.
• Herstructurering van de matrix: de fibroblasten en keratinocyten (cellen die zich geleidelijk differentiëren om de opperhuid te vormen) reguleren de reorganisatie van het weefsel in de verschillende huidlagen. Een verstoring van dit evenwicht kan leiden tot de vorming van atrofische littekens als de collageenproductie onvoldoende is, of tot hypertrofische littekens als de littekenreactie te sterk is.
   

Verzwarende factoren

• Aanraken van de huidletsels: overmatig aanraken van puistjes kan de ontsteking verergeren en de vorming van littekens in de hand werken.
• Blootstelling aan de zon:  Blootstelling aan de zon kan niet alleen de ontsteking verergeren, maar ook het genezingsproces. 
• Onjuiste of vertraagde behandeling: een late of onjuiste behandeling van acne verhoogt het risico op littekens.

Oplossingen en behandelingen voor acnelittekens¹ ² ³

Er zijn heel wat medische, dermatologische en chirurgische behandelingen voor acnelittekens beschikbaar. Deze worden per geval besproken en kunnen worden gecombineerd.

Resurfacing van de huid

Deze behandelingen behandelen de bovenste huidlagen om de regeneratie te stimuleren en de littekens minder zichtbaar te maken.

• Chemische peeling: gebruikt chemische oplossingen om de huid te exfoliëren (dode huidcellen aan het huidoppervlak te verwijderen) en de celvernieuwing te stimuleren.
  Aangewezen bij: putvormige en 'rolling' littekens.
• Dermabrasie/microdermabrasie: mechanische methoden om de bovenste huidlagen te verwijderen (bij dermabrasie betreft dit de hele opperhuid en het bovenste deel van de lederhuid, en bij microdermabrasie de oppervlakkige lagen van de opperhuid) en om oppervlakkige littekens te verminderen.
  Aangewezen bij: putvormige littekens, 'rolling' littekens, oppervlakkige littekens ijspriemvormige littekens.
• Laser: gebruikt laserlicht om de bovenste huidlaag te verwijderen of de collageenvorming in de diepere huidlagen te stimuleren.
  Aangewezen bij: ijspriemvormige littekens, 'rolling' littekens, putvormige littekens, hypertrofische littekens.
• Microneedling: gebruikt kleine naaldjes om microgaatjes in de huid te maken, waardoor de productie van collageen en elastine wordt gestimuleerd.
  Aangewezen bij: 'rolling' littekens, putvormige littekens, lichte hypertrofische littekens.
   

Reconstructietechnieken

Deze methoden willen de fysieke structuur van de littekens veranderen om de huid er beter te laten uitzien.

• Chemische reconstructie van huidlittekens (CROSS-techniek): hierbij wordt geconcentreerd trichloorazijnzuur rechtstreeks op de littekens aangebracht om de collageenaanmaak te stimuleren.
  Aangewezen bij: diepe ijspriemvormige littekens.
• Excisie en "punch"-elevatie: chirurgische technieken om atrofische littekens te verwijderen en de gezonde randen van de huid dichter bij elkaar te brengen.
  Aangewezen bij: smalle putvormige littekens en ijspriemvormige littekens.
• Subcisie: een chirurgische techniek waarbij de verklevingen tussen de lederhuid en het onderhuidse weefsel met behulp van een naald worden doorgesneden.
  Aangewezen bij: 'rolling' littekens.
   

Vultechnieken

Deze behandelingen geven littekens meer volume, waardoor ze minder zichtbaar worden.

• Injecties met eigen vet en vulstoffen: deze technieken zijn bedoeld om vetweefsel van de patiënt of producten zoals hyaluronzuur onder de littekens te injecteren om ze op hetzelfde niveau te brengen als de rest van de huid.
  Aangewezen bij: 'rolling' littekens, putvormige littekens.
• Huidtransplantatie: weefsel van een ander lichaamsdeel overbrengen naar de littekens om de putjes op te vullen.
  Aangewezen bij: 'rolling' littekens, putvormige littekens.
  Overige behandelopties
  Inspuitingen met cortisone: verminderen ontstekingen en maken hypertrofische littekens of keloïden vlakker.
• Cryotherapie: gebruikt extreme kou om hypertrofische littekens of keloïden te verkleinen.
• Radiofrequentie: gebruikt radiogolven om de diepe huidlagen te verwarmen, waardoor de hermodellering van collageen wordt gestimuleerd.
  Aangewezen bij: 'rolling' littekens, putvormige littekens, ijspriemvormige littekens, lichte hypertrofische littekens.
• Topisch aanbrengen van retinoïden of alfahydroxyzuren (AHA): deze stoffen stimuleren de celvernieuwing en helpen littekens te verminderen door de exfoliëring te versnellen en de huidtextuur te verbeteren.
  Aangewezen bij: oppervlakkige atrofische littekens.

Tips om acnelittekens te voorkomen ⁴

Het belang van acne behandelen zodra deze zich voordoet

Aanbevolen huidverzorgingsproducten

Kies niet-comedogene reinigings- en hydraterende producten die speciaal zijn geformuleerd voor de acnegevoelige huid om het risico op verstopping van de poriën en de ontwikkeling van nieuwe puistjes te beperken.