Retentionele acne: gids voor verzorging en effectieve oplossingen 

Inleiding¹ ²

In de dermatologie wordt acne gedefinieerd als een chronische huidaandoening van het haarzakje met talgklier die het gevolg is van verschillende factoren, waaronder genetische, hormonale en hygiënische factoren. Een -haarzakje met talgklier bestaat uit een haar die verbonden is met een talgklier, die talg afscheidt, een olieachtige stof die normaal gezien via de poriën van de huid wordt afgevoerd om ze te beschermen. Acne begint meestal in de puberteit, wanneer de hormonale veranderingen de activiteit van de talgklieren stimuleren.  

Bij acne raakt het talgkanaal verstopt, vaak als gevolg van een teveel aan bijzonder stroperig talg en/of de ophoping van dode huidcellen (ook wel corneocyten genoemd). Deze verstopping van poriën en talg, een zogenaamd mee-eter, bevordert de verspreiding van de bacterie Cutibacterium acnes (vroeger Propionibacterium acnes genoemd), die een ontsteking van de huid rondom het haarzakje met talgklier veroorzaakt.

Retentionele acne en de symptomen begrijpen¹ ²

Wat is retentionele acne? 

Retentionele acne wordt gekenmerkt door een vette  en glanzende huid, verwijde poriën en mee-eters en zwarte en witte puntjes, de zogenaamde comedonen. Dit is een vorm van lichte tot matige acne waarbij talg en keratinocyten zich in de poriën ophopen en open of gesloten mee-eters vormen. Deze soort acne is vaak het gevolg van verschillende factoren, waaronder hormonale, genetische en omgevingsfactoren die de talgproductie beïnvloeden. 

Symptomen van retentionele acne 

De belangrijkste symptomen van retentionele acne zijn onder meer: 

• Een vette en glanzende huid, meer bepaald op de T-zone (voorhoofd, neus, kin) en eventueel op de wangen. 
• Verwijde en zichtbare poriën. 
• Zwarte puntjes, ook wel open comedonen genoemd, zijn open verstopte poriën die aan het huidoppervlak openliggen en waarin geoxideerde talg een zwarte kleur krijgt. 
• Witte puntjes, of microcysten, die gesloten mee-eters zijn en worden gevormd door volledig verstopte poriën onder de huid en tot uiting komen als lichte bultjes. 

Het verschil tussen zwarte en witte puntjes 

De zwarte puntjes zijn zichtbaar aan het huidoppervlak; ze worden gekenmerkt door een zwarte kleur als gevolg van de oxidatie van het mengsel van talg en huidcellen bij contact met de lucht. 

In het geval witte puntjes ontstaat door de ophoping van talg en keratine onder de huid een verhard bultje met in het midden een bleke plek, zonder dat er aan de buitenkant een opening zichtbaar is. Er vindt geen oxidatie plaats, waardoor ze hun lichte kleur behouden.  

Oorzaken en factoren die acne bevorderen¹

Genetica en demografie 

Genetica speelt een cruciale rol bij acne. Een familiegeschiedenis van acne verhoogt het risico op het ontwikkelen aanzienlijk, en de acne is doorgaans ernstiger als beide ouders er ook last van hebben gehad. Bovendien hebben bepaalde geografisch geïsoleerde bevolkingsgroepen, zoals die in de buurt van de poolcirkel, geen last van acne. Dit zou kunnen wijzen op een genetische invloed of een beschermend effect dat te maken heeft met hun levenswijze. 

Invloed van hormonen

Acne ontstaat meestal als gevolg van hormonale veranderingen die te maken hebben met de puberteit. Hoewel uit onderzoek geen statistisch significant verband is gebleken tussen de leeftijd waarop de eerste menstruatie plaatsvindt, de regelmaat van de menstruatiecycli en acne, staat vast dat acne bij vrouwen vaak verergert in de periode vóór de menstruatie. Deze bevinding bevestigt de invloed van hormonale schommelingen op de ernst van acne, vooral wat betreft de geslachtshormonen en de menstruatiecyclus. 

Gevolgen van stress

Stress is een factor die een aanzienlijke invloed heeft op de ernst en het ontstaan van acne, in de eerste plaats via neurologische mechanismen. De zenuwcellen die zich in de buurt van de talgklieren bevinden, kunnen als reactie op stress een stof afgeven die 'substantie P' wordt genoemd. Deze stof kan de talgproductie stimuleren en draagt zo bij aan de verergering van de acne. Het onderzoek focust momenteel op het identificeren van een werkzame stof die deze stof P zou kunnen blokkeren om de talgproductie te verminderen. 

De rol van voeding 

Het verband tussen voeding en acne staat nog steeds ter discussie en wordt nog steeds weinig ondersteund door rigoureuze wetenschappelijke studies. Er zijn echter aanwijzingen dat acne vaker voorkomt bij mensen die minder fruit, groenten en vis eten. De effecten van bepaalde voeding, meer bepaald zuivelproducten en snelle suikers, worden nog steeds onderzocht door de wetenschappelijke gemeenschap. 

Praktische tips voor een gezonde levensstijl¹ ³

Dermocosmetische verzorging op maat en dermatitisverzorginghuidhygiëne

Volg deze aanbevelingen om uw huid gezond te houden en de gevolgen van acne te beperken: 

• Zachte reiniging: reinig uw gezicht ’s ochtends en ’s avonds met een micellaire lotion of een speciale reinigingsgel voor de "acnegevoelige huid" of een dermatologische zeep zonder zeep. Wrijf niet, om irritatie van de huid te voorkomen.
• Hydrateren: breng een niet-comedogene hydraterende crème aan zonder parfum om het risico op een allergische reactie te verminderen. 
• Make-up: als u make-up gebruikt, kies dan voor niet-comedogene producten die geschikt zijn voor de gemengde tot vette huid. Verwijder uw make-up elke avond met een mild product. 
• Zonnebescherming: breng bij blootstelling aan de zon een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor aan om pigmentvlekken en fotosensibilisering te voorkomen. 

Vermijd: scrubs, reinigingsmelk zonder spoelen, antiseptische producten, producten op basis van alcohol of ontvettende producten. Ze zijn in het algemeen irriterend en niet effectief. 
 

Voorzorgsmaatregelen om retentionele acne te beperken 

Het is cruciaal belang u de acneletsels niet aanraakt of uitknijpt. Vermijd krabben of uitknijpen van mee-eters, aangezien zo ziekteverwekkende bacteriën gemakkelijker in de haarzakjes met talgklier kunnen binnendringen en zo ontstekingen in de hand werken. Bovendien heeft roken een schadelijk effect op de huid en kan het acne verergeren, terwijl stress ertoe kan leiden om aan de puistjes te zitten, waardoor de toestand van de huid verslechtert.  

Voeding en acne 

Hoewel er geen specifiek voedingspatroon wordt aanbevolen om acne te bestrijden, zou een overmatige consumptie van zuivel- en suikerhoudende producten kunnen bijdragen aan het ontstaan of de verergering ervan. Het is verstandig om tussendoor geen zoete producten te eten en in plaats daarvan te kiezen voor een evenwichtige en gezonde voeding om de huid gezond te houden. 

Oplossingen en behandelingen voor retentionele acne¹ ⁴

Voorwaarden en keuze van de behandeling van retentionele acne 

Acne behandelen is essentieel in twee situaties: 

• Complicaties: een behandeling is noodzakelijk zodra de acne ernstig wordt en er letsels optreden zoals knobbeltjes en cysten die risico een  op blijvende littekens inhouden. 
• Psychosociale gevolgen: ongeacht de ernst van de aandoening is een behandeling noodzakelijk als de acne de levenskwaliteit van de persoon aanzienlijk beïnvloedt, zijn of haar zelfbeeld schaadt of zijn of haar sociale contacten verstoort. 

De keuze van de behandeling tegen acne hangt af van verschillende factoren, zoals leeftijd, de duur van de aandoening en de ernst van de acne, het uitzicht en de omvang van de letsels, en eerdere behandelingen.    
 

Effectieve behandelingen tegen zwarte en witte puntjes¹ ⁴

De behandeling van retentionele acne steunt in de eerste plaats op een aangepaste topische verzorging.  

Belangrijkste stoffen en actieve bestanddelen:    

• Benzoylperoxide: verkrijgbaar in de vorm van een gel, crème of lotion; is effectief om zwarte en witte puistjes te verminderen. 
• Retinoïden: deze producten, verkrijgbaar als crème of gel, bevorderen de celvernieuwing en voorkomen de vorming van nieuwe letsels. Ze zijn echter gecontra-indiceerd bij zwangere vrouwen of vrouwen die zwanger willen worden.
• Frequentie en manier van aanbrengen

De frequentie van het aanbrengen varieert afhankelijk van het product, de vorm van acne en de huidtolerantie, maar in het algemeen worden lokale behandelingen 's avonds aangebracht op de volledige getroffen zone, en niet alleen op de zichtbare letsels.

• Geduld en doorzettingsvermogen

De resultaten van behandelingen tegen acne zijn doorgaans pas na ongeveer twee maanden zichtbaar. Zodra er verbetering is bereikt, wordt een onderhoudsverzorging voorgeschreven en deze moet een lange periode, doorgaans tussen de zes en acht maanden, worden voortgezet om een terugkeer van de symptomen te voorkomen. Deze behandeling heeft een tijdelijk effect, wat betekent dat de letsels kunnen terugkeren als de behandeling voortijdig wordt stopgezet.  

Het succes van de behandeling hangt in grote mate af van de motivatie om de medische voorschriften op te volgen en een gezonde levensstijl te behouden.