Acne bij volwassenen: oorzaken, factoren en behandelingen

De oorzaken en mechanismen van acne bij volwassenen begrijpen  

Acne bij volwassenen is een complexe huidaandoening die door talrijke interne en externe factoren wordt beïnvloed.

Pathofysiologische mechanismen¹ ² ³

Acne bij volwassenen is het gevolg van een combinatie van factoren die leiden tot een overmatige talgproductie, verstopping van de haarzakjes met talgklier, bacteriële proliferatie (meer bepaald van Cutibacterium acnes) en lokale ontsteking. 

Hormonale onevenwichtig, meer bepaald een verhoogde gevoeligheid voor androgene hormonen of een overmatige productie daarvan, stimuleren de talgklieren. Bovendien kunnen talrijke factoren een invloed uitoefenen op de lichaamsprocessen die de celgroei en de talgproductie regelen. 

Oorzaken en triggers¹ ³

• Genetische aanleg   
  Erfelijkheid speelt een rol bij het ontstaan van acne. Een familiale voorgeschiedenis van acne komt vaak voor bij volwassenen en tieners met deze aandoening. Uit onderzoek is gebleken dat mensen met één of meer familieleden in de eerste graad die last hebben van acne, een verhoogd risico lopen om de aandoening te ontwikkelen of er een ernstigere vorm van te krijgen. 

• Premenstruele verergering
  Bij vrouwen kan acne tijdens de premenstruele periode verergeren. Deze verergering, die vaker voorkomt bij volwassen vrouwen dan bij tienermeisjes, wordt toegeschreven aan het verhoogde vochtgehalte in de haarzakjes met talgklier, wat leidt tot verstopping van de huidporiën. De hormonale schommelingen van de menstruatiecyclus spelen een sleutelrol in dit proces.  
   
• Hormonale stoornissen  
  Een hormonaal onevenwicht speelt vaak een rol bij acne bij volwassenen, zeker bij vrouwen. Het plotseling optreden van ernstige acne moet aanleiding geven tot onderzoek naar tekenen van virilisatie of onderliggende endocriene aandoeningen, zoals het polycysteus ovariumsyndroom (PCOS), bijnierhyperplasie of tumoren die androgenen uitscheiden. 
  
  Symptomen zoals onregelmatige menstruatiecycli, hirsutisme (overmatige beharing), alopecia (haaruitval), een laattijdige menarche (eerste menstruatie) of onvruchtbaarheid kunnen wijzen op hyperandrogenisme, een abnormaal verhoogd gehalte aan androgenen (mannelijke hormonen) in het bloed.  
   
• Cosmetica en hydraterende producten 
  Het gebruik van cosmetica en hydraterende crèmes die mee-eters veroorzaken, is een belangrijke trigger, vooral bij volwassen vrouwen. Ingrediënten zoals lanoline, isopropylmyristaat, cetylalcohol en stearinezuur kunnen de poriën verstoppen en het ontstaan van acne in de hand werken. Vette zonnecrèmes en bepaalde ongeschikte make-upproducten kunnen ook bijdragen aan het probleem. 
   
• Body Mass Index (BMI) en voedingsfactoren 
  Het verband tussen acne bij volwassenen en de body mass index (BMI) is omstreden. Sommige onderzoeken wijzen erop dat obesitas en overgewicht het risico op acne zouden kunnen verhogen, terwijl andere geen significant verband aantonen. Er wordt echter erkend dat insulineresistentie (een slechte reactie van de lichaamscellen op insuline), die vaak gepaard gaat met een westers voedingspatroon dat rijk is aan suikers en vetten, kan bijdragen aan het ontstaan van acne. 
  
  Voeding met een hoge glycemische index, zoals suikerhoudende dranken en vette of zoete voeding, en lactoserijke zuivelproducten verhogen het insulinegehalte. Dit zou leiden tot een toename van het aantal talgklieren, een verhoogde aanmaak van lipiden en hyperplasie van de keratinocyten (cellen van de opperhuid), wat de ontwikkeling van acne in de hand werkt.  
   
• Stress 
  Emotionele stress is een belangrijke uitlokkende factor voor acne bij volwassenen. Het kan de huidontsteking verergeren, leiden tot krabben of aan de letsels zitten, en het risico op littekens en hyperpigmentatie vergroten. Stress stimuleert ook de aanmaak van cortisol, wat de androgeenspiegels beïnvloedt en acne verergert. 
   
• Roken 
  Roken wordt in verband gebracht met acne bij volwassenen, zeker bij vrouwen. Sigarettenrook veroorzaakt oxidatie van de lipiden van de huid, waardoor de samenstelling van de talg verandert en dit het ontstaan van niet-inflammatoire acne in de hand werkt. Hoewel uit sommige onderzoeken onder tienermeisjes een omgekeerd verband is gebleken, blijft roken bij volwassenen een erkende risicofactor. 
   
• Geneesmiddelen  
  Bepaalde geneesmiddelen kunnen acne bij volwassenen veroorzaken of verergeren. Corticosteroïden, orale anticonceptiva die androgene progestagenen, vitamine B12, isoniazide, testosteron, lithium en bepaalde antikankermiddelen behoren tot de geneesmiddelen die hier het meest bij betrokken zijn. Deze stoffen kunnen de talgproductie beïnvloeden of een ontstekingsreactie in de haarzakjes met talgklier opwekken. 
   
• Seizoensgebonden factoren  
  Seizoensgebonden schommelingen kunnen bij volwassenen op verschillende manieren een invloed hebben op acne, afhankelijk van de persoon. Sommige mensen merken in de zomer een verbetering op, die vaak wordt toegeschreven aan de tijdelijke ontstekingsremmende werking van uva-straling en zichtbaar licht, evenals aan het uitdrogende effect door de zon. Voor anderen kan acne in de zomer echter verergeren door de irriterende werking van uvb-straling, overmatig zweten of het gebruik van verstoppende zonneproducten. In de herfst wordt vaak een reboundeffect waargenomen, dat te maken heeft met de door uv-straling verdikte hoornlaag en het verdwijnen van de tijdelijke gunstige effecten van de blootstelling aan de zon in de zomer.  

Verschillen in acne tussen mannen en vrouwen⁴ ⁵

Acne bij mannen en vrouwen vertoont opmerkelijke verschillen wat betreft het ontstaan, de klinische verschijningsvormen en de behandeling. Deze verschillen beïnvloeden de ernst, de plaats van de letsels en de reactie op de behandelingen. 

Pathofysiologie en talgproductie⁴ ⁵

De huid van mannen produceert over het algemeen meer talg dan die van vrouwen, vanwege hogere concentratiesandrogene hormonen. Deze verhoogde productie bevordert een omgeving die gunstig is voor de verspreiding van Cutibacterium acnes, waardoor de ontstekingsprocessen erger worden. Bovendien hebben mannen een lagere huid-pH en een lager trans-epidermaal vochtverlies, wat hun reactie op lokale behandelingen zou kunnen beïnvloeden. 

Bij volwassen vrouwen wordt acne wordt vaak in verband gebracht met een hormonaal onevenwicht, zoals hyperandrogenisme, meer bepaald bij aandoeningen zoals het polycysteus ovariumsyndroom. De hormonale schommelingen die te maken hebben met de menstruatiecyclus verergeren bij bijna 78 % van de volwassen vrouwen ook de opflakkeringen van acne.⁴ 

Specifieke triggers⁴ ⁵

Eiwitrijke producten, zoals wei (die vooral door mannen wordt gebruikt om spiermassa op te bouwen), verergeren acne. Ook anabole steroïden die worden gebruikt voor spieropbouw kunnen ernstige vormen zoals acne fulminans veroorzaken. 

Bij vrouwen spelen hormonale schommelingen als gevolg van anticonceptie of de menstruatiecyclus een belangrijke rol.  

Ten slotte kan overmatig gebruik van cosmetische producten, die soms comedogeen zijn, de letsels verergeren. 

Psychologische en sociale gevolgen⁴ ⁵

Acne bij volwassenen heeft een grotere psychologische impact bij vrouwen, die vaak kadert in maatschappelijke schoonheidsnormen. Dit kan leiden tot meer leed, dwangmatig krabgedrag en een groter risico op littekens of post-inflammatoire hyperpigmentatie. Bij mannen is de psychologische impact in het algemeen minder goed gedocumenteerd, hoewel de ernst van de letsels ook een invloed kan hebben op het zelfbeeld. 

Gedifferentieerde therapeutische benaderingen⁴ ⁵

Bij mannen moet bijzondere aandacht worden besteed aan het reguleren van de talgproductie. Vaak wordt de voorkeur gegeven aan retinoïden en behandelingen die gericht zijn op ontstekingsprocessen. 

De behandelingen voor acne bij vrouwen omvatten dan weer hormonale benaderingen zoals orale anticonceptiva. 

Behandelingsopties voor acne bij volwassenen¹ ³ ⁶

De behandeling van acne bij volwassenen vereist een holistische aanpak waarbij farmacologische behandelingen, aangepast levensstijladvies en de juiste huidverzorging worden gecombineerd. Bij therapeutische beslissingen moet rekening worden gehouden met de leeftijd, het geslacht, de verwachtingen van de patiënt en specifieke triggers. 

Topische behandelingen

De topische behandelingen worden doorgaans gebruikt bij lichte tot matige acne. Omdat de huid van volwassenen echter gevoeliger is, worden deze behandelingen in het algemeen minder goed verdragen dan bij tieners. 

Benzoylperoxide en retinoïden worden gebruikt om ontstekingen te verminderen, de vorming van mee-eters te beperken en nieuwe letsels te voorkomen. Deze moeten ook na een verbetering worden voortgezet om herval te voorkomen. 

Lokale behandelingen worden in het algemeen 's avonds aangebracht vanwege het risico op fotosensibilisatie. 

Systemische behandelingen

Bij matige tot ernstige vormen van acne kunnen systemische behandelingen aanbevolen zijn. 

• Antibiotica zoals cyclines worden vaak voorgeschreven vanwege hun ontstekingsremmende werking. Het gebruik moet echter worden beperkt om resistentie te voorkomen.  
• Een progestatieve anticonceptie met een lage androgene werking kan worden voorgeschreven aan jonge vrouwen die op zoek zijn naar een vorm van anticonceptie. 
• Isotretinoïne wordt uitsluitend voorgeschreven bij ernstige tot zeer ernstige acne, waarbij een groot risico op littekens bestaat, en bij therapieresistente vormen. Het vereist strikte medische controle, vooral vanwege de mogelijke bijwerkingen en de absolute contra-indicatie bij zwangerschap.

Onderhoudstherapie

In tegenstelling tot acne bij tieners is acne bij volwassenen moeilijker te behandelen en komt er vaak een herval voor. Een langdurige onderhoudsbehandeling is daarom essentieel, doorgaans met topische behandelingen zoals retinoïden en azelaïnezuur. 

Cosmetische verzorging en huidhygiëne voor acne bij volwassenen¹ ³ ⁷

Hygiëne en huidverzorging 

• Dagelijkse reiniging: was uw gezicht 's ochtends en 's avonds met een mild, niet-irriterend reinigingsmiddel, speciaal ontwikkeld voor de acnegevoelige huid. Het wordt ook aangeraden om de huid te reinigen na elke fysieke activiteit waarbij u flink transpireert.  
• Aangepaste hydratatie: gebruik een niet-comedogene hydraterende crème om de hydrolipidenbalans van de huid te handhaven en uitdroging als gevolg van uitdrogende behandelingen te voorkomen. 
• Productkeuze: vermijd irriterende producten, zoals agressieve scrubs of maskers met alcohol. Kies bij voorkeur voor niet-comedogene verzorgingsproducten en cosmetica die specifiek geschikt zijn voor de vette of gemengde huid. Make-up moet elke avond zorgvuldig worden verwijderd.
• Haarverzorging: was uw haar regelmatig, vooral als het vet is, om het risico op huiduitslag op het voorhoofd te verminderen.  

Omgevingsfactoren en leefgewoonten

• Raak uw gezicht niet aan: het uitknijpen van puistjes of het veelvuldig aanraken van de huid kan de letsels verergeren en het risico op littekens vergroten.  
• Zonnebescherming: uv-straling kan acne verergeren en het ontstaan van littekens in de hand werken, vooral bij fotosensibiliserende behandelingen (retinoïden, benzoylperoxide, cyclines). Bescherm uzelf tegen de zon en gebruik een geschikte, niet-comedogene zonnecrème. 
• Scheren: kies geschikte instrumenten en technieken om huidirritatie te voorkomen. Geef de voorkeur aan een elektrisch scheerapparaat of schone scheermesjes en vermijd producten met alcohol, aangezien deze de huid kunnen uitdrogen of de letsels kunnen verergeren. 
• Evenwichtige voeding: kies voor een voedingspatroon dat rijk is aan fruit, groenten en voeding met een lage glycemische index. Beperk de consumptie van snelle suikers en zuivelproducten als er een verband met uw opflakkeringen wordt vastgesteld. 
• Stoppen met roken: roken tast de kwaliteit van de huid aan en kan acneletsels verergeren. 
• Omgaan met stress: stress is een factor die acne verergert. Pas ontspanningstechnieken toe, zoals yoga of meditatie, en ga regelmatig sporten om er beter mee om te gaan.